السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

507

تفسير الميزان ( فارسي )

ببينى يقين مىكنى كه هيچ صنعتگرى ممكن نيست صورتى زيباتر از آن در خيال خود تصور كند ، تا چه رسد به اينكه از عالم خيال و تصور بخارجش بياورد ، و چنين جثه اى عظيم و صنعتى زيبا را كه در سيمايش آثار جلالت هويدا باشد ، بسازد . آرى ماهوم از طلا و نقره ريخته شده و آن قدر شفاف است كه برقش چشم را مىزند . آن گاه اين خدا را بر بالاى فيلى نهاده‌اند كه از جواهرات ساخته شده ، آن هم از زيباترين مصنوعات است ، بطورى كه داخل شكمش از ظاهر پيداست مثل اينكه بيننده از باطن آن فيل ، نور و روشنايى احساس مىكند و تازه همين فيل كذايى را جواهرنشان نيز كرده‌اند بطورى كه هر يك از جواهرات ، لمعان خاص به خود را دارد ، آن جواهرات هم آن قدر شفاف است كه باطنش از ظاهرش پيداست و در زيبايى صنعت ، نظيرش يافت نمىشود . و چون اين خدايان مسلمين در مواقع سختى و جنگ بايشان وحى مىفرستد ، لذا در بعضى از جنگها كه مسلمانان فرار كردند ، فرمانده نيروى دشمن دستور داد تا آنان را تعقيب كنند ، تا شايد بتوانند إله ايشان را كه در مكه است ( يعنى محمد ص ) را دستگير سازند . بعضى از كسانى كه شاهد اين تعقيب بوده ، مىگويد : إله مسلمانان ( يعنى محمد ص ) به نزد مسلمين آمد ، در حالى كه جمعيتى انبوه از پيروانش ، پيرامونش را گرفته بودند و طبل و شيپور و بوق و سرنا مىنواختند ، بوق و سرنايى كه همه از نقره بود ، آواز مىخواندند و مىرقصيدند ، تا او را با سرور و خوشحالى به لشكرگاه آوردند ، و خليفه اش در لشكرگاه منتظر او بود . همين كه او را ديد به زانو ايستاد و شروع كرد به عبادت او و خضوع و خشوع در برابرش . و نيز همين « ريشار » در وصف إله « ماهوم » كه وصفش را آورديم ، مىگويد : ساحران يكى از افراد جن را مسخر خود كرده ، او را در شكم اين بت جاى دادند ، و آن جن ، اول نعره مىزند ، و عربده مىكشد ، و بعد از آن با مسلمانان سخن مىگويد ، و مسلمين هم سراپا گوش مىشوند . امثال اين اتهامات در كتب كليسا ، در ايامى كه تنور جنگهاى صليبى داغ بود ، و حتى كتابهايى كه بعد از آن جنگها تاريخ آنها را نوشته بسيار است ، هر چند كه آن قدر دروغهايشان شاخدار است كه خواننده را هم به شك و شگفتى وا مىدارد ، بطورى كه غالبا صحت آن مطالب را باور نمىكند ، براى اينكه چيزهايى در آن كتابها مىخواند كه هيچ مسلمانى خوابش را هم نديده ، تا چه رسد به اينكه در بيدارى ديده باشد .